20th Nis2015

Yatay Site Girişimi Nedir?

by Cenap Coskun

Birbirinden bağımsız şekilde birden fazla ürün ya da hizmet satan sitelere yatay siteler denir. Bu iş modeli internet girişimlerinin en başında kullanılan model olduğunu söyleyebiliriz. Girişimler ilk başladığında hem acemilikle hem de birçok alanda açıklar olması sebebiyle yatay girişimlere rastlamak mümkündür. Bu girişimlere örnek olarak sahibinden veya gittigidiyor, n11 gibi siteleri de örnek vermek mümkün. Sistem geliştikçe ve birçok alanda rekabet arttıkça siteler dikeyleşmeye yani belli bir alanda uzmanlaşmaya başladılar. Benim kişisel fikrim de bu yönde her girişim her alanda mükemmel olamaz. Muhtemelen belli alanlarda çok iyi performans gösterirken diğer alanlarda daha az performans/karlılık yakalamak mümkün olacaktır. Doğal olarak da girişim daha çok kar elde ettiği alanları destekleyecek az kar elde ettiği aynı zamanda çok performans harcadığı alanları biraz daha arka plana atacaktır. Bu durumu negatif bir uygulama olarak değil doğal bir süreç olarak görmek gerekir. Marka her uygulamasını veya her parçasını (özellikle de her alana da girmişse) eşit şekilde hem bütçe olarak hem de verimlilik olarak büyütmesi mümkün olamayacaktır. Bu sebeple de karlılığın yüksek olduğu alanlarda olması oldukça doğal görünmekte.

 

İlk başlangıcı B2C olmakla birlikte günümüzde ağırlıklı olarak C2C iş modelini benimseyen web siteleri de bulunmakta. Çünkü bu yapıda stok maliyeti oldukça yüksek bir maliyete sahip yukarıda saydığım yatay girişimlere örnek olan sitelerin tamamı B2C, C2C iş modeli üzerine çalışmaktalar. Şöyle düşünmek gerekir ki müşterinin nasıl bir sipariş vereceğini bilemediğimizden tüm ürünlerin stoğu yapılamamakta. Bu sebeple de iş modeli tamamen B2C/C2C’ye dönmüş durumda. Bunun yanında hali hazırda her ürünü üreten markalar da bu iş modeline devam edebilir. Benim aklıma bu modelde hep Aro gelmiştir.  Aro her türlü ürünü Metro marketlerinde satmakta mesela e-ticaret modeline yakın bir düşünceleri olsa çok rahat bir şekilde yatay site B2B’de çok iyi yapabilir. B2C modeline ise detaylıca incelemek bakmak lazım. Aynı zamanda bu markanın Metro Market dışında bir bilgisine de rastlayamadım. Metro Market’in de bir markası olabilir. Ama sadece Metro Marketlerine üretim yaptıklarını biliyorum.

 

Yatay sitelerde yüksek cirolar olduğundan yatırımcının ilgisini çektiği bir gerçektir. Son dönemde yüksek cirolara rağmen karlılık konusu tartışmalı diyebiliriz. Çünkü bu alanda yüksek rekabet son dönemde birçok oyuncunun sektöre girmesiyle birlikte ciddi oranda arttı diyebiliriz. Bu durum da markaların rekabet edebilmek için karlılıklarından feragat etmelerine sebebiyet verdi. Diğer taraftan yine rekabet edebilmek için, yüksek trafik, yüksek görünürlük sebebiyle de reklam maliyetlerini arttırdıkları gözlenmekte. Yine rekabet edebilmek için iş kalitesini arttırmak adına yeni personel alımı yapılması, aynı zamanda yüksek trafik demek alt yapı hizmet maliyetlerinin artması demek olacağından yine maliyetlerin artması demek gibi düşünebiliriz.

Sonuç olarak yatay site girişimleri giriş barajlarının yüksek olduğu yüksek maliyetlerinin olduğu bir iş modeli gibi düşünebiliriz. Tüm bunlara rağmen halen bu alana girmek isteyen markalar bulunmakta ve işini iyi yapan organizasyonlar için de yüksek fayda sağlayacağı aşikar.

Be Sociable, Share!

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir