Verinin Dijitalleşmesi

by Cenap Coskun

Veri (data) bir kurum için bulunduğu noktayı gösteren, içinde bulunduğu sektörü, rekabeti ve geleceği gösteren bir kavramdır. Son dönemde çok fazla verinin ortaya çıkmasıyla birlikte veri yığınlarını analiz etmek tasnif etmek ve sonuç çıkarmak ve sonuçlardan bir strateji oluşturmak hem giderek zorlaştı hem de bu kadar verinin anlamlı çıktılar haline getirilmesi imkansıza yaklaştı.

Bu duruma çözüm oluşturmak için de bilgi teknolojileri devreye girerek belli programlamalar ve algoritmalar ile birlikte veriyi tasnif edip analiz edip anlamlı bir hale getirdi. Daha sonra da hayatımıza internet gibi, mobil internet, sms ve telefon gibi birçok kavram girdi ve bu kavramlarla birlikte önemli ölçüde data açığa çıkmış oldu. Bu datalar çok karmaşık olması ve yüklü miktarda ortaya çıkması verinin ince ayrıntılarına kadar incelenmesi durumunu ortaya çıkardı. Hatta veri bilimi/ dijital veri bilimi gibi birçok bilim dalı hayatımıza girdi ve dijital veriler için departmanlar kuruldu. Bu departmanlar da gelecekte ilgili olunan alanın nereye gideceğini gösteren yol haritaları haline geldi. Veri bir bölümüyle de geleceği büyük oranda görebilmek hesaplayabilmektir ve markalar da bu geleceğe göre stratejilerini belirlerler.

Bu aşamada verinin dijitalleşmesi, yani insanların hareketlerini analogtan dijitale taşımasıyla birlikte yapılan yazılımlar da birlikte verilerin tasnifi kolaylaştı ve kullanıcın hareketlerinden girdiği siteler mobil kullanım alışkanlıklarından kişiler ile ilgili daha detaylı bilgilere sahip olundu. Bu durum kullanıcı güvenliği sağlandığı sürece faydalı diyebileceğimiz bir işlem. Ancak özel hayatın gizliliği verilerin izinsiz kullanımı gibi konular ince çizgiler olduğundan hem veriyi işleyenler hem de kurumlar için hassas noktalar olduğunu söyleyebiliriz.

Sonuç olarak hayatın dijitalleşmesi insanların analog yaşamdan dijital hayata entegre olması ile birlikte veriler de dijitale geçiş yapmış oldu ve ortaya dijital veriler diye bir kavram ortaya çıkmış oldu. Bu sebeple işi veri olanlar da doğal olarak bilgi teknolojilerine internete ve dijital dünyaya bir şekilde girmiş oldular.

Dijital veriler insanlar hakkında eş zamanlı bilgi verdiğinden ve bir kurum veya pazarlama şirketi/ departmanları açısından hızlı aksiyon alınabilen bu aksiyonlara özel ürünler sunulabilen bir şekilde bürünmüş oldu. Yani kişinin alışverişlerinden nasıl bir kişi olduğu hangi gelir grubuna girdiği, ya da akıllı telefonuna girdiği sağlık verilerinden sağlığının hangi aşamada olduğu ve bu duruma özel sağlık çözümleri sunulabileceği gibi birçok özellikle birlikte datalar dijitalleşmiş oldu.

Otomotiv Sektöründe Beacon

by Cenap Coskun

Kasım 2014’de yazmış olduğum Beacon Teknolojisinin Pazarlamada Kullanımı isimli yazımda da belirtmiş olduğum beacon teknolojisinin pazarlamada nasıl kullanılabileceği isimli çalışmamın bir benzerini nihayet bir marka gerçekleştirdi. Tabi ki sektöründe öncü olan teknolojiyi her zaman yakından takip eden iki marka bu projeyi geçekleştirmiş oldu Turkcell ve Volkswagen.

Beacon teknolojisinin dünyada olduğu kadar Türkiyede’de yükselmesiyle birlikte alternatif kullanım alanları da bu gelişmelere paralel olarak artmış durumda. Bu dönemde de en önemli konulardan birisi tüketicilere nasıl dokunulacağı, yani pazarlamada nasıl kullanılacağı önemli bir soru işareti haline gelmiş durumda. Otomotiv sektörü ve iletişim sektörünün öncü firmalarından Volkswagen ve Turkcell ortak bir etkinlik ile beacon teknolojisini de kullanarak bir pazarlama faaliyeti gerçekleştirdi. Bu faaliyet otomotiv sektöründeki ilk beacon pazarlama faaliyeti olması sebebiyle de önemli yer tutmakta.

Okuduğum ve incelediğim kadarıyla bu çalışma avm de gerçekleşen bir etkinlik. Etkinlikte bir reklam panosuna yerleştirilen beaconlarla birlikte yaklaşık 3 metre mesafede cihazlara yaklaşan kişilere (veya profilleri önceden analiz edilmiş kişilere) sms, görüntülü mesaj ve IVR (sesli arama, sesli not) yolunu kullanılarak araç testlerine yönlendirmeler gerçekleştirilmiş. Etkinlik esnasında “ Merhaba, ben Volkswagen Amarok! Beni daha yakından tanımak istersen seni açık otoparkta bekliyorum” şeklinde bir mesaj ile kişiler test sürüşüne davet edilmiş. Bu çalışma yukarıda da belirttiğim gibi Türkiye’de bir ilk olması sebebiyle bu etkinlik oldukça önemli. Bu tarz teknolojiler ile otomotiv sektörü tüketicisinin alışkanları teknoloji odaklı olarak değişmiş oluyor hem de yine tüketiciye otomotiv sektörünün yeni teknolojileri takip ettiği ve takip etmekle de kalmadığı aynı zamanda entegre olduğu mesajı da verilmiş oluyor.

Bu çalışmanın sonucunda mesajı alan kişi sayısı ve mesajı alanlardan kaçının test sürüşüne gittiği gibi konular henüz belirtilmemiş. Gelecekte her teknolojide olduğu gibi bu teknolojinin de verimliliği yani yapılan yatırımın geri dönüşü (ROI) gibi konular da analiz edilmeye sorgulanmaya başlanacaktır.

edit: Sonradan öğrendiğim bilgiye göre erişilen kişilerin %43’ü test sürüşü yapmışlar. Bu da Beacon gibi lokasyon bazlı pazarlama faaliyetlerinin üstün bir başarıya sahip olacağını göstermekte.

 

Beacon Teknolojisi Nerelerde Kullanılır?

by Cenap Coskun

ibeacon’ın mobil pazarlamadaki kullanımlarını giderek genişletmesi ibeacon teknolojisine olan ilgiyi de arttırmış durumda. Günümüzde cihazların da birbirleriyle konuşmaları (the internet of things) teknoloji etkinlik alanını giderek daha da genişletmeye devam etmekte. Bugün dünyada 1,2 milyar adet akıllı telefon bulunmakta. Bir önceki yıla göre %28’lik bir artış olduğu anlamına gelmekte. Doymuş pazarlarda satış adetleri durağan bir seyir izlese de bizimki gibi gelişmekte olan ülkelerde akıllı cihaz kullanımı gün geçtikte artış göstermekte. Yapılan tahminlere göre ise 2018 yılında 1,8 milyar adetlik bir akıllı cihaz penetrasyonu oluşacak diyebiliriz.

ibeacon temelde Apple’ın patentine sahip olduğu bir teknolojidir. Bu teknolojinin genel kullanım alanlarını aşağıdaki gibi sıralamaya çalıştım. Tabi ki gelecekte teknolojinin de gelişmesiyle birlikte kullanım alanları da genişleyip teknolojiye yeni özellikler katılacaktır.

AVM’ler:

Müşterilerin gittikleri mağazalara göre ilgi alanları anlaşılarak bu ilgi alanlarına göre indirimler yapılabilir veya marketing çalışmaları gerçekleştirilebilir. Aynı zamanda beacon teknolojisiyle gelen kişinin kim olduğu önceden anlaşılacağından kişiye özel hoş geldin mesajı iletilebilir.

Kişiye özel indirim kampanyası düzenlenebilir. Size özel 3. Alışverişinize %50 indirim gibi.

Ulaşım:

Yolculara, daha önceden belirlenen alanlara geldiklerinde beacon teknolojisiyle bilet fiyatları veya ulaşım saatlerine ulaşabilirler. Aynı zamanda indirimli fırsat biletlerinin de duyurusu yapılabilir.

Fabrikalar/Üretim Tesisleri:

İşçilerin veya çalışanların giriş çıkış takipleri yapılabilir. Tabi ki çalışanların da akıllı telefonlara sahip olmaları gerekmekte. Buna ek olarak kişilerin üretim bantlarında veya şirket içerisinde geçirdikleri zamanlar ve bulundukları alanlar görülebilip hesaplanabildiğinden aynı zamanda çalışanlar için verimlilik hesaplamaları da yapılabilir.

Sağlık:

Hastanın sağlık geçmişi depolanabilir bu sayede hastanın geçmişi ile ilgili tüm bilgi zahmetsizce sağlık çalışanları tarafından izlenebilir.

 

Etkinlik/Eğlence:

Konferans, Müze, etkinlik alanına gelen kişilerin kimlik bilgileri zahmetsizce görüntülenebilir. Aynı zamanda katılımcıların daha önce gelmiş oldukları etkinlikler ve ilgi alanları ile ilgili detaylı bilgilere kolaylıkla ulaşılabilir. Biletin bulunduğu yere kişiyi navigasyona bağlanarak rahatlıkla götürebilir. Böylece kişi bulunduğu yere rahatlıkla gidebilir.

Eğitim Kurumları:

Öğrencilerin okul içerisinde mi oldukları, okul içerisindeyse okul içerisinde nerede olduklarına dair bilgi toparlanabilir. Okul içerisinde bulunan öğrencilerle ilgili olarak program değişiklikleri ve etkinliklerdeki yer değişiklikleri anlık olarak bildirilebilir.

Müze ve Sergiler:

Etkinlik alanına yaklaşan kişinin kim olduğu belirlenebilir aynı zamanda bu kişiye bileti yoksa akıllı telefonu üzerinden e-bilet imkanı da sağlanabilir. Aynı zamanda kişiye gelecekteki muhtemel etkinlikler hakkında bilgiler verilebilir. Aynı zamanda etkinlik bilgilerini kişilerin alışkanlıklarına göre de verebiliriz.

Katılınılan etkinlik eğer bir müze ise her eserin yanına gelindiğinde kişinin akıllı telefonuna o eser ile ilgili genel bilgilendirme yapılabilir. Kapalı alanlar veya tadilatta olan alanlar ile ilgili alternatif yol önerilerinde bulunulabilir.

Connected Araçlar Nedir?

by Cenap Coskun

Internet of Things’in bir parçası olarak görebileceğimiz connetcted araçlar yine gelecekte birçok cihazla bağlantılı olarak haberleşecek ve hayatımızı kolaylaştırması beklenen yeni nesil teknolojilerden. Bu dönemde Turkcell’in başlattığı akıllı otomobil platformu gelecekte göreceğimiz teknolojinin bugünden bazı başlangıçlarına da rastlayabilirsiniz. Mevcut uygulama için mevcut linkten detaylı bilgileri alabilirsiniz.  Connected Car temelde insanoğluna zamandan tasarruf ederek sevdikleriyle daha fazla vakit geçirmelerini sağlayacak bir teknoloji vaad ediyor. Aynı zamanda gelecekte daha çevreci daha güvenli araçlar ile insanların kendini garantide hissetmesi güdüsüne de hizmet etmekte.

Örneğin birbirine bağlı araçlar kışın evinizden çıkarken çıktığınız saati bilecek kendini çalıştıracak ve arabayı ısıtacak. Aynı zamanda yolda giderken diğer araçlarla sürekli olarak iletişim halinde olup takip mesafesini ayarlayacak böylece kaza ve ölüm oranlarını azaltacak. Yine arabanızdan istediğiniz veya kaçırdığınız haberlerin kesitlerini dinleyebileceksiniz ya da trafikte kaldığınızda size alternatif yollar önerebilecek. Yine aracınızın herhangi bir yerinde beliren bir arızayı bulup size haber verecek internete bağlanıp mevcut arızayı en kaliteli ve uygun fiyata yapan servisi bulacak, yol üzerindeki çiçekçilerden en uygun fiyatlı olanı tespit edecek. Eve yaklaştığınızda evinizin lambalarını yakabilecek böylece enerjiden tasarruf edebileceksiniz.  Aynı zamanda araç içi eğlence kısmı önemli hale gelecek çünkü insanlar zamanlarının çoğunu araçlarında geçiriyorlar bu sebeple de araç içerisinde seyahat edecek olanlar da kaliteli zaman geçirmiş olacaklar.

Bazı istatistiklere göre 2020 yılında 10 aracın 8’i birbirine bağlı olacak. Bu istatistik bile gelecekte mevcut teknolojiye ne kadar güvenildiğini, gelişeceğini göstermekte. Yine Connected Car özelliklerinin şu anda en başarılı markaları Google, Mercedes, Audi, Toyota gibi markalar. Google özellikle sürücüsüz araçlarda geliştirdiği teknolojiyle bir adım önde ilerliyor diyebiliriz. Son yaptığı araçla ortalamada 40 km hıza ulaşan gazı ve freni olmayan tamamen sürücüsüz olarak çalışan bir araç. Araç aynı zamanda telefon ile idare edilebileceğinden gelecekteki connected araçların ilk temsilcileri olduğunu söyleyebiliriz.

net of Things’in bir parçası olarak görebileceğimiz connetcted araçlar yine gelecekte birçok cihazla bağlantılı olarak haberleşecek ve hayatımızı kolaylaştırması beklenen yeni nesil teknolojilerden. Bu dönemde Turkcell’in başlattığı akıllı otomobil platformu gelecekte göreceğimiz teknolojinin bugünden bazı başlangıçlarına da rastlayabilirsiniz. Mevcut uygulama için aşağıdaki linkten detaylı bilgilerin alabilirsiniz.  Connected car araçları temelde insanoğluna zamandan tasarruf ederek sevdikleriyle daha fazla vakit geçirmelerini sağlayacak bir teknoloji vaat ediyor. Aynı zamanda gelecekte daha çevreci daha güvenli araçlar ile insanların kendini garantide hissetmesi güdüsüne de hizmet etmekte.

Örneğin birbirine bağlı araçlar kışın evinizden çıkarken çıktığınız saati bilecek kendini çalıştıracak ve arabayı ısıtacak. Aynı zamanda yolda giderken diğer araçlarla sürekli olarak iletişim halinde olup takip mesafesini ayarlayacak böylece kaza ve ölüm oranlarını azaltacak. Yine arabanızdan istediğiniz veya kaçırdığınız haberlerin kesitlerini dinleyebileceksiniz ya da trafikte kaldığınızda size alternatif yollar önerebilecek. Yine aracınızın herhangi bir yerinde beliren bir arızayı bulup size haber verecek internete bağlanıp mevcut arızayı en kaliteli ve uygun fiyata yapan servisi bulacak, yol üzerindeki çiçekçilerden en uygun fiyatlı olanı tespit edecek. Eve yaklaştığınızda evinizin lambalarını yakabilecek böylece enerjiden tasarruf edebileceksiniz.  Aynı zamanda araç içi eğlence kısmı önemli hale gelecek çünkü insanlar zamanlarının çoğunu araçlarında geçiriyorlar bu sebeple de araç içerisinde seyahat edecek olanlar da kaliteli zaman geçirmiş olacaklar.

Bazı istatistiklere göre 2020 yılında 10 aracın 8’i birbirine bağlı olacak. Bu istatistik bile gelecekte mevcut teknolojiye ne kadar güvenildiğini, gelişeceğini göstermekte. Yine Connected Car özelliklerinin şu anda en başarılı markaları Google, Mercedes, Audi, Toyota gibi markalar. Google özellikle sürücüsüz araçlarda geliştirdiği teknolojiyle bir adım önde ilerliyor diyebiliriz. Son yaptığı araçla ortalamada 40 km hıza ulaşan gazı ve freni olmayan tamamen sürücüsüz olarak çalışan bir araç. Araç aynı zamanda telefon ile idare edilebileceğinden gelecekteki connected araçların ilk temsilcileri olduğunu söyleyebiliriz.

CC

Dikey içinde yatay işler: Tasit.com/tKiralık

by Cenap Coskun

tkiralık: http://www.tasit.com/kiralik-arac

 

2009 yılında Birol Kabakoğlu tarafından kurulan tasit.com ikinciel otomobil dikeyinde faaliyet gösteren alanında başarılı sitelerden birisi. Burada girişimin tarihçesinden çok yaptığı başarılı yan girişimlere bakmak incelemek ve detaylandırmak istedim.

Aslına bakılırsa girişim Türkiye çapında kiralama işine de girerek sektöre de yeni bir yön vermiş oldu. Bu yönü de dikey girişimler içerisinde yapılan yatay işler olarak da tanımlayabiliriz. Yatay özellikli internet sitelerine baktığımızda birbiriyle alakası olmayan birçok ürün ve hizmeti aynı anda sattığını veya hizmete açtığını görmekteyiz. Yatay girişim sitelerinin detaylarını bu yazıdan da öğrenebilirsiniz. Dikey sitelerin de özellikleri sadece belirli bir alanda hizmet vermeleri, uzmanlaşmaları ve ürün satmaları olduğunu yine bu yazıda belirtmiştim.

Tasit.com ise yeni girdiği kiralık operasyonu “tKiralık” ile dikey içerisinde yatay bir işe de imza atmış oldu. Bildiğim dikey internet içerisinde yatay iş yapılan Türkiye’de ki ilk girişim olarak da gösterilebilir. İkinci el araç listeleme sitesi özelliğine ek olarak içerisinde günlük araç kiralama hizmetinin de bulunduğu bir platformda toplanması olarak tanımlayabileceğimiz “tKiralık” Türkiye’nin kiralama broker’ı olma yolunda da emin adımlarla ilerliyor.  Günlük kiralama açığı olan ancak operasyonel sistemin oturtulması zorluğu sebebiyle uzun zamandır başarılı bir girişimin de büyüyemediği bir alan olarak izlenmekte. Tasit.com ise tKiralık ile böyle zor bir operasyona girerek sektöre ayrı bir hava katmayı hedeflemekte.

tKiralık birçok kiralama şirketini bünyesinde bulundurarak başta havaalanları olmak üzere Türkiye’nin her yerinde günlük araba kiralamanın mümkün olduğu bir platform. Yine günlük kiralamadan farklı olarak yurt içi tüketicilerine ek olarak yurtdışından Türkiye’ye seyahat edecek Türkler’i hedeflemekte. Türkler’e ek olarak da Türkiye’ye seyahat edecek kişiler hedeflenmekte. Hatta bu dönemde Avrupa’da yayın yapan Türk kanallarının da içinde olduğu bir reklam kampanyası ile Avrupa’daki Türklere de sesini duyurmuş olacak. Avrupa’daki Türkler’i hedeflemedeki kişilerin yurt dışında yaşarken alıştıkları seyahat konforunun aynısına burada da sahip olabileceklerini anlatmak böylece yurtdışından arabayla gelmek yerine uçakla gelip  aynı konforla Türkiye içinde de seyahat edebileceği mesajını vermek.

Tüm bu özellikleri yan yana koyduğumuzda tasit.com tKiralık ile günlük kiralama sektörüne profesyonel bakış açısı kazandırmış. Aynı zamanda da internet girişimleri terminolojisine “dikey içerisinde yatay işler”  yeni bir isim kazandırmış oldu. Gelecekte sektörde daha çok girişim ve yeniliklerle tasit.com isminden daha fazla söz ettireceğe benzer.

Dikey İnternet Girişimleri Hakkında

by Cenap Coskun

Dikey internet sitelerini kısaca tanımlamak gerekirse; belirli bir alanda uzmanlaşmış sitelerdir. Yani sadece çiçek satan internet siteleri gibi ya da tasit.com gibi sadece araba satan siteler ya da özel tasarım kolyeler satan siteleri dikey sitelere örnek olarak verebiliriz. Dikey sitelerin en önemli özellikleri, belli bir alanda uzmanlaşmaları ve o alanda en iyi hizmeti vermeye çalışmalarıdır. Temelde yatay sitelerin birçok ürün gamı olduğundan bu siteler sadece karlı buldukları ya da fayda sağladıklarını düşündükleri alanda kendilerini geliştirmeye çalışmaktalar. Bunun yanında dikey siteler belirli bir alanda hizmet verdiklerinden tüm operasyonlarını, yazılımlarını bu alanda uzmanlaşmak üzerine kurmakta olduklarından daha etkili ve farklı bir yapıyla hizmet vermektedirler.

Tüketici gözüyle de baktığımızda ise belirli bir alanda uzmanlaşmış siteler her zaman daha güven vermekte ve daha ilgiyle karşılanmaktadır. Çünkü tüketici böylece kendisini daha özel hissedecektir ve o alanda tüm detayları ile ihtiyaçları tam anlamıyla karşılayan bir hizmet alacaklarını bileceklerdir. Örneğin dağ sporlarıyla ilgilenen bir kişi standart bir e-ticaret sitesindense o alanda uzmanlaşmış bir e-ticaret sitesindense sadece dağcılık sporuyla ilgili bir e-ticaret sitesinden alışveriş yapmayı uygun bulacaktır. Çünkü bu sporun uzmanlık gerektiren çok fazla detaylı ürünü bulunmakta ve bu ürünleri konusunda uzmanlaşmayan bir siteden almak mümkün olmayabilir.

Bir de tek ürün siteleri bulunmaktadır ki bu siteler özellikle dikeyin de dikeyi gibi konumlandırabiliriz. Örneğin bir yemek sitesi dikey site iken sadece hamburger satan siteler tek ürün siteleri gibi değerlendirilebilir. Dikey site ve tek ürün sitelerinin en önemli özelliklerinden birisi giriş barajının düşük olması, yani çok sayılmayacak bir miktarla bir girişim gerçekleştirilebilir. Yine dikey sitelerin önemli özelliklerinden birisi de belli bir alanda uzmanlaşıyor olmanın stok maliyetleri, uygun fiyatlı tedarikçi bulmak açısından da faydalı olduğunu söyleyebiliriz. Dikey iş yapan siteler belli bir kesimi hedeflediklerinden dolayı gelir de nispeten daha düşük olacaktır. Bunun içinde yakında yazmaya başlayacağım dikey içinde yatay operasyonlar başlatmak firmanın gelir kalemini arttıracak yan kalemler üretmek gelir veya potansiyel düşüklüğünü ortadan kaldıracaktır.

Konuyu toparlamak gerekirse internet eko sisteminin gelişmesiyle birlikte ve de rekabetin de buna bağlı olarak artmasıyla birlikte dikey internet siteleri en sık rastladığımız örnekler arasında yer alacaktır. Dikeyleşmenin de doygunluğa ulaşacağı dönemde ise tek ürün modeline veya dikey içerisinde yatay modellere geçmek faydalı ve gelir arttırıcı değişiklikler sağlayacaktır.

Bazı Dikey İnternet siteleri:

Tasit.com

Tazedirekt.com

Yemeksepeti.com

Fiyonksepeti.com

Kitapkurdu.com

Zizigo.com

e-bebek.com

lidyana.com

tatilsepeti.com

yenimoda.com